Veröffentlicht in Ikk besinn mi, Plattdeutsch

All weddermoal geit een Joahr to Ennen

new-years-eve-1878529_640

 

All weddermoal geit een Joahr to Ennen

 

Un Eden meent, dat he dor upletzd ok noch wat to meenen schull.
Is eelich aal dat up us doalfull’n, wat de Minschen in Düütschland – wat wi us aal mitnanner in de Olljoahrsnacht 2015 van dit Joahr verwacht hemmen, as wie föör een Joahr de ovlopend Tied een mit Foot in de Mors poast hevvt?
Wenneer ikk so an de verleeden dreehunnerdfievunszärstich Doagen rüggels bilangskiek, denn meen ikk sass van nich.
Dat dat ole Joahr in de Mors poasen, dat harn wi mit Verlööf bäter een bietji sinniger doon schullt. De Kattuun, de wi dorinlächt hevvt, de harn wi us bäter upspoart föör so mennich Politiker ov Mänätscher Mors, üm de dormit in een Wööstenkuntrei to beföördern.
Dat ovlopen Joahr lett mi as een Lotteriespill, bi dat Düütschland blods Nieten – blods Nuller trukken hett. Van use Politikers kann man doch wiers nümms as Glükkstall beteeken – un bi de Mänätscher Losen de Düütschland föör 2016 trukken har, dor kann man doch wüggelk all van Bedreegeree schnakken.
Ikk mach nu föör dat tokoamen Joahr 2017 blods hoapen, dat wi bi dat Losen verdeelen nich ok blods wäär in Schiet un heete Lücht griepen.
Bi so mennich Woahl in Jurop in tweeduusendsömtein hevvt wi Minschen dat in us Füüsten – speet dreemoal up de Woahlzädels bevöör ji denn jo Krüüz irgendwons moaken.© ee

ewaldeden

Advertisements
Veröffentlicht in Plattdeutsch

Tee givt Ruh’ …

tea-314669_640

.

 

zur Teezeit …

Tee givt Ruh’ …

Tee – dat is doch verrafftich een lekker Gedränk
wo schall ik jo dat am besten verkloaren
hört man von Menschen lautes Gezänk
dann weiß man fast sicher
bei denen hat Tee gewiß nichts verloren
denn wenn een Köpke Tee vöör een steit
„ostfriesische Mischung“ van Klöär un van Schmoak
up de een witt Wulkje sükk wiesen deit
keert man sükk de Düwel
üm anner Lüüs Soak

Tee – dat is wat för d’ Vergnöögen
jeden an d’ Toafel kikkt netso blied
deit sükk över de annere höögen
wor Tee is dor givt dat keen Striet
Tee die heftigsten Wogen glättet
die krauseste Stirn verschwindet
als hätte der Herrgott den Ärger geplättet
Tee alles und jedes aufs feinste verbindet
Tee de sörcht stilkens för Ruh un för Frää
wor Tee drunken word
dor is allens up Stää

© ee

Veröffentlicht in Dooges Ogenblicke

Noa Winachen.

assembly-1044217_640

.

 

Noa Winachen.

 

Harm Buur hett Winachen good äten
so een Dach twee dree veer of fief
nu ploacht hüm rein dat schlecht Geweeten
un Ballern in sien Ünnerliev

De Büks de knipt hüm över d’ Buk
dat Hemd geit ok nich mehr recht to
to Olschke – pakk de Reehm un luuk
sächt he to siene leeve Fro

Bi d’ Dokter sitt he nu to kloagen
dat hüm d’ nich good geid hier un dor
de meent he brukt nich lang to froagen
Harm Buur is hunnerd Pund to schwoar

Givt dat denn niks bi us Aftheker
wat mi helpt – wat mi gereut
nä sächt Dokter Knoakenbbräker
‘n tweet Morslokk wee dien eenzich Freud …

© ee

 

Veröffentlicht in Plattdeutsch

Een heel besünner Winachen . . .

baby-21971_640

.

 

Een heel besünner Winachen . . .

 

De Dezembermoand steuster dör de Doagen

he kunn sükk mennichmoal sülvst nich sehn – so fast hung de Doak över dat Land. An Bööm un Strüker drüppel van de blanken Oosten dat Woater – as Troanen ut Kinneroogen. Heel saacht – blods ov un to kunns moal een Schnükkern hörn – wenn buten up de Prikkenwacht de Wind de Pingel anstööt. Keen tutern van Hörns – keen tukkern van Schippsdieseln kroop dör de griese Lücht. De Hoaben an d’ Siel leech as dod – man kunn blossich de Schliek rüken. Keen Stoom van de Granoatkädels – keen Piependamp van Mannslüüschmöken as Teeken van Lääven. Eenzich de Schimmelrieder flooch in de Stünn’n tüschen Dach un Dau över d’ Diek dorhen. Man kunn hüm blods as Schkaa sehn. Fief Reitdakkhüsen dukeln sükk achtern Diek – glieks bi de Schlüüs. Ünner de hukich Gävels blenker ov un to Lucht van een Schienfatt dör de busterken Schieven. De neeä Tied har een Boach üm dat lüütji Dörp moakt, as see mit elektrisch ünnerwäägens wee. An de Schmachtlieders an d’ Siel wee nix to verdeenen – har moal een Boas sächt, noadem in d’ Kreisstadt dat künstlich Lucht fiert worden is. Nä – Strom kunnen see de Schmachtlieders nich gääven – oaber dat Lääven van de Mannslüü – dat kunnen see bruken, as dat heet: wi mooten Kreech moaken.
Dat hauen un stäken – dat dodscheeten un brandschatzen har een Ennen funnen. De Fleegers – bi Dach de ingelschen un nachtens de amerikoanschen – keemen nich mehr van See her un schmeeten hör gleunich Paketen ov.
De Minschen an d’ Siel kunnen wäär noa buten goahn – oahn dat see van Sireenengehuul in d’ Schloot jocht wurden. Oaber wat schullen see buten? An d’ Hoaben up de Kutters wachten – de dat nich mehr geev? An d’ Hoaben up de Schkippers – up de Voaders, up de Söähns wachten – de ni nich mehr wäär keemen?
De Elektrischboas ut d’ Kreisstaddje wee in de Kriechsjoahren in Huus wäst. He har sien Lääven an de „Heimoatfront“ insett – mit een blenkernd Blikk an d’ Böst. Dor wee in Sömmer veerunveertich extroa een Drufel Minschen ut de Reichshauptstadt för infloagen, um hüm dat an d’ Jakk to stäken. He wee so bannich stollt dor up, dat he een Tiedlang een stieven Aarm har – de wull rein gannich wäär andoal goahn. Un nu hööch he sükk mit sien Famili, dat hör dat so good gung. He wee joa all jümmers tägen de Kriech wäst – dat har he joa düdelk wiest. De frömmden Suldoaten ween noch gannich in dat Staddje intrukken, dor hung an sien Huus all dat gröttste un witteste Bettlinnen an d’ Gäävel to fluttern. Kiek – un doran har man dat doch woll sehn kunnt.
De griese Boas November har middelwiel sien Regiment an sien iistern Bröer Dezember ovträäden.
De Dieksters weesen hör Lääven lang stollt up de lüütji Kaark wäst, de hunnerd Meter van d’ Diek wäch up d’ Warf stunn. In d’ Adventstied schweef denn jümmers de geele Schien van d’ Kersenlucht dör de bunten Kaarkenfinster, un weih tosoamen mit dat Klokkenlüüden över d’ Land – över de Schkeepen, un över dat iisige Woater vöör de Dieken. He trukk in de Hüüs, un mook de Minschen blied.
De Bliedheit is wäch – de Kaark is wäch. In een pikkschwaarten Winternacht – Hillichoabend veerunveertich – keem dat Verdarven in de Kaark. Dat full man so van d’ Hääven. Üm Middennacht schlooch dat Füür boaben dat Dakk tosoamen. De Klokktorn stunn sieddem as so’n schwaarten Wiesfinger alleen up de Höcht. Nümms hett sied disse Nacht an d’ Klokkentau trukken – üm de brannerich schwaarte Klokk to lüüden. De Paster un de Kaarkendeener sünd in dat Füür ümkoamen. Een Joahr is sieddem dör d’ Land trukken – mit dreehunnerdfiefunszäßtich Doagen Nod un Elend.
Üm de Kaarkenwarft is dat still – dodenstill – an dissen Hillichoabend fiefunveertich. In de fief Hüüsen is dat still – dodenstill – an dissen Hillichoabend fiefunveertich. Blods Froolüü un Kinner sitten üm dat schroare Füür. Wat hevvt de Minschen sükk an Hillichoabend all to särgen, wenn de Mannslüü nich wäär koamen sünd – wenn nix up d’ Disch is as drööch Brod un Woater.
Dat is denn woll us Heergott an d’ Haart goahn – ov wu anners kann mi dat een verkloaren, dat üm Klokk Middennacht Lüüden van d’ Kaarktorn her insett un över dat Land weih. Dat sükk över de Hoaben un över dat iisige Woater buten vöör d’ Diek breetmook. Dat in de fief Hüüsen trukk un Bliedheit mit sükk broch. Un well heel genau henluster, de kunn hören wat dor mitschweev.
Dat klung, as wenn dor Engels sungen: Jo is vandoach de Heiland geboren …© ee

ewaldeden

.

baby-boy-84489_640

Veröffentlicht in Plattdeutsch

Drei di üm . . .

hamburg-1508607_640

 

 

Drei di üm . . .

Achter d’ Diek de gröönen Wischen
de Bloaden krüüseln saacht in d’ Lücht
Schwaartbrod un Schink up schüürde Dischen
Lachen över d’ Land henflücht

An de Dieken schloat de Bulgen
de Penners lüchten rood un geel
an d’ Hääven jachtern witte Wulken
dat junge Volk danzt up de Deel

Ut d’ Dörpkrooch hört man Puustmusik
ov un to deit een Bescheed
hier is nümms aarm – un ok nich riek
hier singens aal dat sülvich Leed

Dat Leed van Heimoat un van Leev
dat singt man hier sied duusend Joar’n
liekers wat dat Lääven dreef
ikk moot doch wäär noa Huus henfoar’n

© ee

 

Veröffentlicht in Ikk besinn mi, Plattdeutsch

Dat Moor un de Minschen . . .

fog-258232_1920

.

 

Dat Moor un de Minschen . . .

 

Sied dree Joahr wee de Kreech to Ennen. Dat lüütji Dörp achter d’ Diek har van dat Hauen un Stäken in de Welt dor buten nich allstoveel mitkräägen.

Blossich de kreechsfasten Mannslüü weesen dor mirdenmanken as Suldoaten. De meesten hevvt hör Tohuus nie wäär to sehn kräägen.

Peer harn see bi Kreechseennen ok nich mehr hat – de Moorkolonisten. De har een Wehrmachtskommando ovhoalt, de weesen kreechswichtich.

So mussen de Froonslüü, de Kinner un de Ollen sehn, dat see mit Huus un Hoff un Land kloarkeem’n. Dat gung man mehr schlecht as recht.

Minnoa Bussmann wee mit söäben Kinner alleen blääven.

Zägenmelk un Spekk un Wurst van d’ letzte Schwaart-schlachten hevvt hör över de eerste Noakreechssömmer wächhulpen.

Twee Keu un een Bullkalf har see nu allwär in d’ Land. Een Koppel Höner un de Mutt mit Birgen, de moken dat ganze rund.

Eelich kunn see blied wääsen.

Middachs keem nu all mennichmoal war anners up d’ Disch as blods Bookweetenschubbers un Görtzopp.

Wenn see so denkt – alleen har see dat woll nich henkrägen.

Dat neeä Läven wee man jüst een poar Wäken old, dor stunn oabends – net vöör d’ düster worden – tomoal een utschmacht Mannsbild bi hör up d’ Hoff. De Keerl gung dat noch dusend moal klöäteriger as hör sülven.

Man kunn sehn, dat wee een Suldoat, de keen Heimoat mehr har.

See hett hüm denn furss ‘n groten Pott Bree koakt, un düchdich wat to drinken gääven. Dat eersmoal wäär Lääven in dat moager Minschke keem. As he dat dor achterneit har, hett see hüm wiest, wor he de tokoamen Nacht in d’ Stroh schloapen kunn.

Annern Dach wull he denn wiider. Worhen dat wuss he ok nich – oaber wiider.

He wee joa keen Minsch – he har joa keen Kennkoart.

He har joa nichmoal een Noam. Tominnst keen, de de Minschen in dit Land verstännich tofallen wür. Meen he.

Un noa sien Land – noa sien noa Huus anto kunn he ok nich mehr. Dor würn see hüm dodscheeten – as Desertör.

Ovwoll he nie deserteert wee. He wee in d’ Kreech eenfak gefangen noahmen worden – so wee dat nu moal.

As Minnoa de anner Mörgen noa buten geit, un bi hör Aarbeid will, troot see hör Oogen nich.

De Hönerhukk is rein, de Höner sünd all buten – de Schwienhukk is ovmärst, de Zägen putzt un striegelt. Sowat hett dat hör Lävdach noch nich gääven.

Un de Minsch oahn Noam will jüst wär up de Padd oahn Noam – wiel he joa nümms wee un nargends hengehör.

See hett hüm nich lopen loaten. See hett Frööstükk moakt.

Nich so, as dat anners bi hör geev – nä, de Toafel seech ut, as wenn dat Winachen wee.

Un so wee hör ok tomoot. He hett denn noch een Nacht in d’ Schüür schloapen – un noch een Nacht. Un noch een un noch een.

Tomoal har he denn een Koamer in d’ Huus. Un een Noam har he ok wär.

Ut sien Noam, van de he meen, dat he de Minschen hier nich tofallen de, harn de Moorlüüd eenfach Krischoan moakt.

So licht gung dat, wenn dat Haart un de Minschlichkeit wat mittoschnakken harn.

De Lüü üm Minnoa Bussmann to hevvt eers niks wußt van hüm – denn hevvt see niks sächt – un denn hett he tomoal dortohört.

He hett de Noabers dat liekers ok nich allsto stuur moakt.

Överall, woar dat irgendwons kniepen de, wee he dor un hülp.

Ov dat de Schmidd sien Aarbeid wee, ov dor wat to dischlern anstunn – oahn Bemööt – Krischoans Hann’n weesen överall.

Sogoar de Kuul de he moaken, wenn sükk een ut de Kolonie noa d’ Herrgott ovmäeld har.

He is so hoast van sülvst de Kinner hör Voader worden.

Nä, nich van d’ Blood her. Oaber as Frünnd – un dat kunnen see bruken.

De letzt Knütt an dat Nett is denn woll doan worden, as he de Stäe in Minnoas Haart innoam’n hett – de Stäe, de, sietdem hör Mann fall’n wee, nümms mehr innoahmen har.

Villicht is dor, as see Krischoan dat eerste moal sehn hett, all een Toafel upsett worden. Een Toafel mit dat Word reserveert.

So is he denn eefach van een Minsch ut dat een Volk to een Minsch in dat anner Volk worden.

Oahn dat oahn dat dor wat Wichtichs an tweigoahn is.© ee 

ewaldeden

fog-1258892_640

Veröffentlicht in Plattdeutsch

Dat weesen noch moie Tieden

horse-1006348_640

.

Dat weesen noch moie Tieden.

Unkel Makki geit in d’ Peerstall,
treckt sükk un sienen Schimmel an –
denn geit dat los mit Pietschenknall,
an aal de lütji Minschen ran.

De Sünnerkloas – de Sünnerkloas,
so trillert dat dör Jevers Stroaten –
sitt up sien Peerd as groote Boas,
kricht mennich Jung to foaten.

He blöädert mit sien groode Hannen –
de Hanschen lüchten rein schneewitt –
de Jungs de lustern achter d’ Dannen,
ov he wat in hör Stävels schmitt.

Foaken will he ok woll hörn
ov Kinnergod wat upsärgen kann –
lütt Hinni de deit hoast beschwörn,
dat is de ächte Winachsmann.

Päpernööt un rode Appels
hett he in sienen grooten Büdel –
man höört van Kinnerfööt Getrappels
ut haarte Jungs worn weeke Hüdels.

Wenn he kummt mit veel Gepingel
sitt mennich Haart woll inne Büx –
denn is de een ov anner Schlingel
achter Moders Schuud, ganz fix.

Seecht see hüm denn allwär van achtern –
de Sünnerkloas is all ‘n Huus wiider –
denn faangt see glieks wäär an to jachtern
un fleuten up de strenge Rieder.© ee

Ewald Eden

.

horses-back-587609_640

Veröffentlicht in Plattdeutsch

Torüchblick…

15380799_1173387182737341_774546496700159787_n

 

 

 

Dat is jüüst, as ov mi een Engel
över mien Haart strullert hett –
sää mien Opa heel blied,
wenn he sien Köpke Tee
up de Kökendisch sett.

So is mi dat ok,
wenn mi wat Goodes geböört,
wat eenzich de Hääven
un nich denn Düwel tohöört.

Ikk spöär, wenn dat kummt
un dat kummt up mi doal,
denn steit mien Sinnen so fast,
as een eekenen Poal.

Dat is as d’ verwachten
van Moder Natuur,
wenn see in winterlich Nachten
licht iisfast in suur.

Dat is as wenn Voagels
dör de Vöörjoahrslücht glieden –
denn rüükt man dat Gröönen
ok all van wieden.

Dat is as wenn Sömmers
de Sünn ünnergeit –
un de neeä Dach üm Oost
allwäär sien Füürboagen schleit.

Dat is, as wenn de See
dör dat Schliekland strikkt –
un de Woaterhund neeschierich
över de Sandhümpels kikkt.

So is mi dat hier,
in us Vööröllern Land –
dat is mi so schier,
as an keen anneren Kant. © ee

ewaldeden

Veröffentlicht in Plattdeutsch

Een Originoal . . .

man-1130496_640

 

 

Een Originoal . . .

 

De Welt verlüßt an Buntheit – nich de groode Woahnploatsen – nich de luuden Milljonenmetropolen mit hör gräsiged Köälenstofflucht un de dusend Fensters in een Riech – mit dat noakend Fleesch an elker Müür un de Colamoroal.

De lütji Dörpen – dat wiede Land, dat deit utblööden. Söök man een Tant Emmoa-Loaden mit een Gurkenfatt un Schuuvens för aal de Olldachsklüterkroam, de so in een Huushollen brukt ward.

Kiek man ut noa hukelige Krööch, wor de Piependamp van hunnerd un mehr Joahren an de Böän sitt – wor de stäävige Krööger knustich Moin sächt un di mit fief Wöör söben Biller moalt. Wor noch een in d‘ Hörn sitt un mit sien Trekkbüdel Musik moakt, van de de Melk nich suur ward, un di nich de Oorn van d‘ Kopp faalt.

De Karakterkoppen mit hör binnerwendige Ekken un Kanten worden minner. De Lüü köänt vandoach bäter mit Kompjuter un Läptop ümgoahn, as mit tohörn un denken. Dat is noch gannich so laang Tied her, dor geev dat allerwägens noch Originoals – so as Fidi Buschker in Wiefels, de van sükk sülven meen, dat he bekennder wee as Jesus – ov ok woll Thedi Busker, de ole Hoabenkoptein up Hooksiel, de föör Dörst stoadich Busten in d‘ Tuung har.

Een van mien Unkels, de Foahrmann Makki Bothe – för Generatschonen van Jewers Kinner de Sünnerkloas – de hört ok in disse Riech.

Een heel besünnerd Originoal seet oaber up dat Eiland Nördernee – weeten ji dat noch, de ji dorbi west sünd? Glieks achter d‘ Denkmoal – Hinnerk Klausen – de ole Wattföörer – twee Meter hoch un een metersömszich an d‘ Siedelskanten.

Wenn Dokter Stiekelwier moal weeten wull, wat Hinnerk so an Läävendgewicht up de Wacht broch, denn muß Melkbuur Meyer ut de Schulzenstroat mit sien Dreeradkuffi dorher, üm mit Hinnerk noa Spedi-Fischker sien Veewacht to jükeln.

Dreehunnerdfüfftich Pund wies de Wachtbalken meist an.

Hinnerk har woll een Stüürmannspatent in d’ Taaschke – oaber dat gell nich för een Landfoahrtüüch. Kutterkoptein wee he moal wäst.

Up d‘ Drööchte, up d’ Eiland, dee dat för hüm denn een oled Doamenrad. De Peddmannsülvs de wee Boojoahr Nägenteinhunnerdsöben. Gritzner kunns noch an de Roam läsen. So een neemodsch Rad as de vandoch goaelk sünd, dat har woll noa d‘ eerst bestiegen dör Hinnerk de Flöägels hangen loaten. Nich so Hinnerk sien Neimaschin – as he jümmer to sien Fiets sää.

Hinnerk dat wee een Wattkünnigen up eegen Räkning – sien Kantor har he jümmers bi sükk bi. Twee Gewaltstaaschken hungen an beid Sieden bi d‘ Lenkstaang andoal – un wenn dat in d‘ Watt gung, denn har he de in sien Füüsten. „Dor sünd wichtich Papiern in“ – dröän he mit sien rüsterk Iisenstiäm – wenn moal een van de Gasten partuu weten wull, wat in de Reisekuffers denn in wee.

Schooster Holtenspieker har oaber ok een poar Glanzstükken van Läertaaschken moakt. Dor kunn een Seemann dreemoal mit ovsupen – dat Läer wur blods bäter dordör. Kiek – un wenn he denn mit so Stükk ov wat Boadgasten dör d‘ Watt vöör Nördernee stöäkel – he trukk jümmer as so een Oant vöörnwäch, un de annern in een Drufel achter hüm an un to vertelln wuß he wiers genooch – denn drei he aal poar hunnerd Trää sien Nakk sinnich noa achtern – wies mit sien Ballerschküppen van Hannen hoch in de Lücht – un hier … un nääman … un sowat seltens … keem denn ut sien Schwienskopp mit de lütt Mütz dorup. Füfftich Koppen dreiden sükk netso noa achtern un pliesten as so Mallen in de Hääven. Jedeneen wull niks van dat verpassen, wat dat dor gannich to sehn geev. In een Klukk har Hinnerk achter d‘ Rüärch van de Kiekers een Buddel Beer ut sien Kantortaasch losmoakt – un noa een Gewaltsbölk keem denn van hüm: Lüü – nu is dat to loat – nu is niks in d’ Lücht mehr to sehn – loat us man wiidergoahn.© ee

 

Ewald Eden

Veröffentlicht in Plattdeutsch

Bold is d’ sowiet . . .

  winter-993343_640

 

.

Bold is d’ sowiet . . .

Winachsoabend – hillich Nacht
de Engels fleegen man so sacht
man sücht – kikkt man rechttieds to’n Hääven
dat Jesuskind sien heeled Lääven

de leev Gott hett all’ns to Papier
wat wi so doan hevvt – dor un hier
dat givt he nu de Winachsmann
de kikkt sükk dat mit Schmüstern an

moakt ov un an moal dulle Oogen
as kann he neet so recht an globen
wat he dor allens lääsen deit
dor brukt he woll de Rut’ ut Reit

nu luurt wi dat de Nacht anbrekkt
un he us wat in d’ Sakkje stekkt
un dat de Engels us bewoahrt
vöör Winachsmann sien Rutenfoahrt.

© ee

.

city-66454_640